MC là viết tắt của từ gì? Vai trò, phân loại và cách chọn MC sự kiện

MC là viết tắt của từ gì? Nguồn gốc thuật ngữ

MC là viết tắt của Master of Ceremonies trong tiếng Anh, nghĩa đen là “người chủ trì các nghi lễ”. Trong tiếng Việt, MC được dịch sang là “người dẫn chương trình”, đôi khi viết tắt là “NDCT” trong văn bản học thuật. Cách gọi “MC” được dùng phổ biến hơn vì ngắn gọn và đã thành quen trong ngành sự kiện hiện đại.

Thuật ngữ Master of Ceremonies có lịch sử lâu đời, ban đầu chỉ người chịu trách nhiệm điều hành các nghi thức tôn giáo, sau đó mở rộng sang các sự kiện cung đình, tiệc trang trọng, rồi đến các chương trình giải trí, hội nghị, gala doanh nghiệp như hiện nay. Dù phạm vi đã rộng ra rất nhiều, nhưng cốt lõi vai trò vẫn không đổi: MC là người giữ nhịp, dẫn dắt và đảm bảo chương trình diễn ra trôi chảy theo đúng kịch bản.

Trong giới sự kiện Việt Nam, MC còn được gọi với một số biến thể: “người dẫn chương trình”, “MC dẫn chương trình”, “host”, hoặc theo thói quen của một số đơn vị là “anchor”. Tuy nhiên các từ này không hoàn toàn đồng nghĩa, và sự khác biệt đôi khi quyết định chất lượng buổi sự kiện.

Emcee là gì và mối liên hệ với MC

Emcee là cách viết phiên âm của hai chữ M.C. trong tiếng Anh. Khi đọc to “M.C.” sẽ phát thành âm “em-see”, và khi viết lại theo cách phát âm này, ta được “emcee”. Hai từ MC và emcee có nghĩa hoàn toàn giống nhau, đều chỉ Master of Ceremonies.

Cách dùng có một số khác biệt nhỏ. “MC” được dùng phổ biến hơn trong văn bản kỹ thuật, hợp đồng dịch vụ, đặc biệt ở thị trường Việt Nam. “Emcee” hay xuất hiện trong văn bản tiếng Anh ở thị trường Mỹ, Canada, đặc biệt trong các bài giới thiệu MC cho concert, đám cưới, sự kiện cá nhân. Khi làm việc với agency quốc tế, người tổ chức có thể bắt gặp cả hai từ và nên hiểu rõ chúng chỉ cùng một vai trò.

Một biến thể khác là động từ “to emcee”, nghĩa là “làm MC cho một chương trình”. Câu “She will emcee the gala” có nghĩa là “Cô ấy sẽ làm MC cho buổi gala”. Trong các bản brief tiếng Anh, từ này được dùng khá nhiều.

Phân biệt MC với host, moderator, presenter

Đây là điểm gây nhầm lẫn cho nhiều người mới làm sự kiện. Bốn vai trò trên có chỗ chồng lấn nhưng không thay thế cho nhau hoàn toàn. Phân biệt đúng giúp brief chính xác hơn khi đặt nhân sự.

MC (Master of Ceremonies)

Vai trò trung tâm của một sự kiện. MC dẫn dắt từ đầu đến cuối chương trình, đọc kịch bản, mời các phần biểu diễn, giới thiệu khách mời, giữ nhịp tổng thể. MC thường có giọng đọc tốt, kỹ năng xử lý tình huống nhanh, và khả năng tạo không khí phù hợp với loại sự kiện.

Host

Trong tiếng Anh, host nghĩa là “chủ nhà”, người mở sự kiện và đón khách. Trong sự kiện doanh nghiệp, host thường là đại diện công ty đứng ra giới thiệu chương trình, không nhất thiết có kỹ năng dẫn chuyên nghiệp. Một số sự kiện có cả host (CEO của công ty) và MC (người dẫn chuyên nghiệp) phối hợp với nhau.

Moderator

Moderator là người điều phối thảo luận, đặc biệt trong các phần panel discussion, talk show, hội thảo có nhiều diễn giả. Moderator không đọc kịch bản chính, mà giữ vai trò đặt câu hỏi, hướng cuộc thảo luận, đảm bảo các diễn giả được nói cân bằng. Moderator thường là chuyên gia trong lĩnh vực của buổi thảo luận.

Presenter

Presenter là người trình bày một nội dung cụ thể, thường gặp trong hội thảo, hội nghị, lễ ra mắt sản phẩm. Presenter không phải MC vì họ chỉ trình bày phần của mình, không dẫn dắt cả chương trình. Nhiều sự kiện có MC dẫn chính cộng với nhiều presenter cho từng phần nội dung.

Anchor

Từ này thường dùng trong truyền hình, chỉ người dẫn chương trình tin tức, talk show. Trong sự kiện thực tế ít khi gặp anchor đứng dẫn, vì kỹ năng và phong cách của anchor thiên về truyền hình studio hơn là sân khấu live.

Các loại MC phổ biến trong sự kiện tại Việt Nam

Trong ngành sự kiện hiện đại, MC được phân loại theo nhiều cách khác nhau tùy mục đích chương trình. Hiểu rõ phân loại giúp đặt đúng loại MC cho đúng sự kiện.

Phân loại theo phong cách

• MC trang trọng: phù hợp lễ kỷ niệm, hội nghị khách hàng, lễ trao giải, lễ ký kết. Giọng đọc rõ, tốc độ chậm rãi, không thêm thắt vui đùa.
• MC năng động: phù hợp gala dinner, year end party, sự kiện kích hoạt thương hiệu. Có khả năng tương tác khán giả, gây cười đúng lúc, dẫn dắt nhịp năng lượng.
• MC chuyên nghiệp đa năng: làm được cả hai phong cách trên, có thể chuyển tone trong cùng một chương trình kết hợp phần nghi lễ và phần gala.

Phân loại theo ngôn ngữ

• MC tiếng Việt: phù hợp đại đa số sự kiện trong nước.
• MC song ngữ Việt – Anh: cần thiết cho hội nghị quốc tế, sự kiện có khách mời nước ngoài, lễ ký kết với đối tác quốc tế. Yêu cầu phát âm tiếng Anh chuẩn, không lai giọng.
• MC tiếng Anh thuần: ít gặp hơn, dùng cho sự kiện hoàn toàn tiếng Anh, đôi khi mời MC nước ngoài.
• MC ngôn ngữ khác: tiếng Trung, Hàn, Nhật cho các sự kiện đặc thù với đối tác từ thị trường tương ứng.

Phân loại theo loại sự kiện

• MC đám cưới: phong cách ấm áp, có khả năng kể chuyện cảm xúc, phối hợp với phần lễ truyền thống.
• MC sự kiện doanh nghiệp: chuyên nghiệp, biết thuật ngữ ngành, có kinh nghiệm dẫn các phần ký kết, trao giải, phát biểu.
• MC hội thảo, hội nghị: trang trọng, biết cách giới thiệu diễn giả đúng cấp bậc, kiểm soát thời lượng tốt.
• MC truyền hình: thường có background phát thanh viên, giọng đọc đẹp nhưng đôi khi thiếu kinh nghiệm xử lý live.
• MC sự kiện cộng đồng: phù hợp với hội thi, lễ phát động, lễ hội văn hóa quy mô lớn ngoài trời.

Phân loại theo cấu hình ekip

• MC đơn: một người dẫn toàn bộ chương trình. Phù hợp sự kiện ngắn dưới 90 phút.
• Cặp MC nam nữ: cấu hình phổ biến nhất cho gala và lễ kỷ niệm. Hai người tương tác làm chương trình sống động hơn.
• MC chính cộng MC dự phòng: dùng cho sự kiện quan trọng có rủi ro cao, MC dự phòng đứng cánh gà sẵn sàng thay thế.

MC script là gì và vai trò trong chương trình

MC script là kịch bản dành riêng cho MC trong một chương trình, ghi rõ từng câu MC sẽ nói, từng phần MC sẽ giới thiệu, từng đoạn chuyển tiếp giữa các tiết mục. Đây là tài liệu khác với kịch bản tổng (master script) vì chỉ chứa phần liên quan đến MC, không có chi tiết kỹ thuật về âm thanh, ánh sáng, sân khấu.

Cấu phần của một MC script chuẩn

• Trang đầu: thông tin chương trình, ngày giờ, địa điểm, ban tổ chức, danh sách MC.
• Timeline tổng quát theo phút, để MC biết mỗi phần kéo dài bao lâu.
• Câu mở đầu: lời chào, giới thiệu chương trình, giới thiệu đại biểu.
• Phần dẫn cho từng tiết mục: câu giới thiệu, câu kết, câu chuyển tiếp.
• Phần xử lý tình huống dự phòng: câu để câu giờ khi kỹ thuật trục trặc, câu khi diễn giả đến trễ.
• Câu kết: lời cảm ơn, lời chúc, lời chào tạm biệt.

Ai chuẩn bị MC script

Thường có ba phương án phối hợp. Phương án thứ nhất là đơn vị tổ chức sự kiện viết toàn bộ MC script và giao MC đọc theo. Phương án thứ hai là MC tự viết kịch bản dựa trên brief từ ban tổ chức, sau đó được duyệt lại. Phương án thứ ba là cùng viết, ban tổ chức cung cấp khung và nội dung cốt lõi, MC bổ sung phần ngôn ngữ và xử lý tình huống.

Với sự kiện doanh nghiệp quan trọng, phương án thứ ba thường cho kết quả tốt nhất, vì MC am hiểu kỹ thuật dẫn live còn ban tổ chức am hiểu nội dung chương trình.

Khi nào cần MC script

Mọi chương trình từ 30 phút trở lên đều nên có MC script. Sự kiện ngắn dạng phát động hoặc cắt băng có thể chỉ cần kịch bản dạng bullet, nhưng các phần phát biểu, mời lên sân khấu, giới thiệu khách mời cần được viết chính xác để tránh nhầm lẫn về tên, chức danh, đơn vị.

Tiêu chí chọn MC phù hợp với từng loại sự kiện

Bảng dưới đây tổng hợp các tiêu chí cốt lõi khi chọn MC theo từng loại chương trình phổ biến. Đây là gợi ý nhanh để người phụ trách brief với đơn vị casting.

Lưu ý: bảng này áp dụng cho cấu hình tiêu chuẩn. Sự kiện có yêu cầu đặc biệt như MC kết hợp DJ, MC kết hợp ca sĩ, MC nổi tiếng từ truyền hình cần đặt sớm hơn và có ngân sách khác.

Lưu ý khi brief MC và sai lầm thường gặp

Một MC giỏi vẫn có thể dẫn sự kiện không thành công nếu brief không đầy đủ. Một số lỗi lặp lại trong các chương trình mà người tổ chức có thể chủ động phòng ngừa.

• Brief sát giờ G hoặc gửi kịch bản qua email không xác nhận. MC cần thời gian đọc kỹ kịch bản, ghi chú phát âm tên, hiểu bối cảnh thương hiệu. Brief nên gửi trước ít nhất 3 đến 5 ngày.
• Không cung cấp danh sách phát âm tên đại biểu cấp cao. Tên có dấu, tên nước ngoài, tên rút gọn của tổ chức, viết tắt nội bộ cần được ghi rõ phiên âm. Đọc sai tên trên sân khấu là lỗi rất khó sửa.
• Không cho MC gặp ekip kỹ thuật trước. MC cần biết micro của mình loại nào, có dây hay không dây, đèn theo dõi chiếu từ đâu, sân khấu rộng bao nhiêu, lối ra cánh gà ở phía nào.
• Không có người chốt nội dung phát biểu phía khách hàng. Ban tổ chức cần một người đại diện cuối cùng duyệt MC script, tránh tình trạng nhiều bên góp ý dẫn đến mâu thuẫn nội dung.
• Yêu cầu MC tự sáng tạo vượt khỏi kịch bản. Sự kiện trang trọng không phải chỗ thử nghiệm. MC nên bám sát kịch bản đã duyệt, chỉ ứng biến trong phần xử lý tình huống được phép.
• Quên dự phòng cho tình huống MC bị bệnh đột xuất. Sự kiện quan trọng nên có MC dự phòng cùng chuẩn bị kịch bản, đặc biệt với chương trình có lãnh đạo cấp cao dự.
• Không bố trí thời gian rehearsal cho cặp MC. Cặp MC nam nữ cần ít nhất một buổi tổng duyệt để khớp nhịp tương tác, không thể “gặp lần đầu trên sân khấu” mà vẫn dẫn ăn ý được.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về dịch vụ cho thuê MC chuyên nghiệp, hoặc xem các dự án đã triển khai để hình dung cách phối hợp MC với ekip thực tế. Tham khảo thêm kiến thức về nhân sự sự kiện để có góc nhìn tổng thể về toàn bộ ekip dẫn dắt chương trình.