Bục sân khấu: phân loại, kích thước và cách setup

Bục sân khấu là gì và bục sân khấu tiếng Anh là gì

Bục sân khấu là phần kết cấu nâng cao mặt sàn so với mặt đất, dùng để làm sân khấu chính, sân khấu phụ, hoặc các điểm nhấn không gian trong chương trình. Mục đích chính là giúp khán giả nhìn rõ người trên sân khấu, tách biệt khu trình diễn với khu khán giả, đồng thời tạo khung cảnh đứng cho phần MC, phát biểu, biểu diễn, trao giải.

Trong tiếng Anh, bục sân khấu thường được gọi là stage platform hoặc stage riser. Một số tên gọi khác bạn có thể gặp khi đọc tài liệu kỹ thuật quốc tế: rostrum (bục cao kiểu hội trường), podium (bục đứng phát biểu), lectern (bục có giá đỡ tài liệu cho người phát biểu). Trong thực tế ngành sự kiện ở Việt Nam, từ “bục sân khấu” được dùng khá rộng, bao gồm cả mặt sàn nâng cho cả ban nhạc, sân khấu chính cho lễ kỷ niệm, lẫn các bục phụ nhỏ kê ở khu vực backdrop chụp ảnh.

Việc phân biệt rõ giữa stage platform, podium và lectern giúp bạn trao đổi chính xác hơn với đơn vị thi công khi yêu cầu báo giá, đặc biệt với chương trình có yếu tố nước ngoài, MC song ngữ, hoặc tài liệu kỹ thuật do agency quốc tế gửi.

Các loại bục sân khấu phổ biến hiện nay

Trên thị trường thiết bị sự kiện hiện nay, bục sân khấu được chia thành nhiều nhóm theo công năng, vật liệu và kích thước. Nắm rõ phân loại giúp bạn yêu cầu đúng món cần thuê thay vì nói chung chung “cho thuê sân khấu” rồi để bên thi công tự đoán.

Phân loại theo công năng

• Bục sân khấu chính: phần sàn nâng lớn, dài 6m đến 12m hoặc hơn, dành cho lễ kỷ niệm, gala dinner, year end party, hội nghị khách hàng. Đây là loại phổ biến nhất.
• Bục phát biểu: bục đứng đơn nhỏ, có giá đỡ micro và tài liệu, đặt trên sân khấu chính hoặc đứng độc lập. Thường dùng cho phần lãnh đạo phát biểu, đại diện đối tác phát biểu.
• Bục tam cấp: bục bậc thang dẫn lên sân khấu chính, giúp khách lên xuống an toàn. Bục tam cấp thường đi kèm gói sân khấu trọn bộ.
• Bục chụp hình: bục nhỏ kê trước backdrop, dùng cho khu chụp ảnh check-in. Khung sắt phủ ván gỗ và bọc thảm đỏ là cấu hình phổ biến.
• Bục đặt sản phẩm: dùng trong lễ ra mắt, triển lãm, hội chợ để trưng bày sản phẩm chính.

Phân loại theo vật liệu

• Bục sân khấu gỗ: mặt ván MDF hoặc ván ép, chân sắt hoặc nhôm. Đây là loại tiêu chuẩn của ngành cho thuê sân khấu vì chịu lực tốt, tháo ráp nhanh, chi phí hợp lý.
• Bục sân khấu kim loại nguyên khối: khung và mặt đều bằng kim loại, dùng trong sự kiện ngoài trời quy mô lớn hoặc concert. Ít phổ biến trong sự kiện doanh nghiệp.
• Bục mica, bục acrylic: dùng cho bục chụp hình, bục đặt sản phẩm, hoặc bục có đèn LED bên trong tạo hiệu ứng. Không dùng làm sân khấu chính.

Phân loại theo kích thước

• Bục sân khấu mini: kích thước nhỏ, mặt vuông hoặc chữ nhật khoảng 1m đến 2m mỗi cạnh. Phù hợp cho sự kiện trong nhà nhỏ, phòng họp, sảnh tiệc cưới khu vip.
• Bục sân khấu trung: dài 4m đến 8m, sâu 2m đến 4m. Phổ biến cho hội nghị 100 đến 300 khách.
• Bục sân khấu lớn: dài 10m trở lên, sâu 4m đến 6m hoặc hơn. Dùng cho gala 500 khách, lễ kỷ niệm, sự kiện có ban nhạc và vũ đoàn cùng lúc trên sân khấu.

Cấu tạo và vật liệu bục sân khấu chuẩn sự kiện

Một bục sân khấu chuẩn cho sự kiện thường có ba phần: phần mặt, phần khung chân, và phần phụ kiện đi kèm. Hiểu rõ cấu tạo giúp bạn đánh giá nhanh chất lượng bục lúc bên thi công nghiệm thu trước giờ G.

Phần mặt

Mặt bục thường dùng ván MDF dày 1,5cm đến 2cm, hoặc ván ép công nghiệp loại tốt. Mặt chuẩn phải phẳng, không cong, không vênh, không có mối nối hở. Khi MC, ca sĩ, vũ đoàn đi lên, mặt không được phát ra tiếng cót két hay võng theo bước chân. Trên mặt thường phủ thảm đỏ, thảm đen hoặc thảm xám tùy concept chương trình.

Phần khung chân

Khung chân là phần quan trọng nhất quyết định độ chắc của cả bục. Hiện ngành sự kiện chủ yếu dùng chân nhôm hoặc chân sắt sơn tĩnh điện. Chân nhôm nhẹ, dễ lắp ráp, phù hợp cho sân khấu trong nhà. Chân sắt nặng hơn nhưng chịu tải tốt hơn, hay dùng cho sân khấu ngoài trời hoặc sân khấu có ban nhạc, vũ đoàn nhảy nhiều người.

Chiều cao chân chuẩn của ngành thường có các mức 0,5m, 0,8m, 1m và 1,5m. Tùy quy mô khán giả và độ cao trần hội trường mà chọn mức phù hợp. Bục càng cao thì khung chân càng cần kết cấu chéo gia cố để chống rung lắc.

Phụ kiện đi kèm

• Bục tam cấp lên xuống sân khấu, có tay vịn nếu sân khấu cao trên 1m.
• Thảm phủ mặt và thảm trải lối đi từ khu khán giả lên sân khấu.
• Skirting bao quanh chân bục, che phần khung sắt phía dưới cho gọn mỹ thuật.
• Đôn chân màn hình LED dưới 0,5m nếu cấu hình có LED đặt trên sân khấu.

Bục sân khấu phù hợp với từng loại sự kiện

Mỗi loại chương trình có yêu cầu khác nhau về sân khấu. Chọn đúng loại bục giúp tiết kiệm chi phí, đồng thời tránh tình huống bục quá lớn so với không gian, hoặc quá nhỏ so với số người đứng trên sân khấu.

Sân khấu trường học và sân khấu hội trường

Với sân khấu trường, lễ tổng kết, lễ khai giảng, hội diễn văn nghệ, bục thường có kích thước trung bình, cao 0,5m đến 0,8m. Mặt bục cần đủ rộng cho tiết mục đồng diễn, hợp xướng. Sân khấu hội trường công ty cũng dùng cấu hình tương tự, thiên về tỉ lệ ngang để khán giả ngồi hàng ghế đầu vẫn thấy rõ toàn bộ phần trình diễn.

Sân khấu sự kiện doanh nghiệp

Hội nghị khách hàng, lễ kỷ niệm thành lập, year end party trong nhà thường dùng bục cao 0,8m đến 1m. Cấu hình đi kèm: backdrop chính phía sau, hai cột đèn par hai bên, có thể bổ sung khung truss và thiết bị sự kiện như màn hình LED, máy chiếu, hệ thống âm thanh sân khấu.

Sự kiện ngoài trời quy mô lớn

Lễ khai trương trung tâm thương mại, lễ động thổ, gala ngoài trời cần bục cao 1m đến 1,5m để khán giả đứng phía sau vẫn thấy rõ. Sân khấu ngoài trời cũng cần kết cấu chống rung tốt hơn, thường ghép thêm khung truss đỡ phần mái che, đèn moving head và LED.

Sự kiện trong sảnh nhỏ, sự kiện boutique

Lễ ra mắt sản phẩm boutique, sinh nhật riêng tư, workshop, hội thảo nhỏ chỉ cần bục mini cao 0,3m đến 0,5m. Đôi khi không cần bục, chỉ cần một khu vực được đánh dấu bằng thảm và đèn spotlight là đủ tách biệt.

Kích thước và chiều cao bục sân khấu thường dùng

Bảng dưới đây tổng hợp các cấu hình bục sân khấu thường gặp trong sự kiện doanh nghiệp, để bạn hình dung khi lên brief với đơn vị thi công.

Lưu ý: bảng này là tham khảo cho khâu lên ý tưởng. Cấu hình thật phải dựa trên bản vẽ mặt bằng venue, độ cao trần, vị trí cột nhà, và kịch bản chương trình cụ thể.

Cách chọn và setup bục sân khấu cho chương trình

Quá trình chọn bục sân khấu cho một chương trình thường đi qua các bước sau, áp dụng cho cả khách tự đặt lẻ lẫn chương trình thuê trọn gói.

Bước 1: Xác định kịch bản và số người trên sân khấu

Trước khi nói chuyện diện tích, cần biết sân khấu sẽ có bao nhiêu người đứng cùng lúc tại thời điểm đông nhất. Lễ trao giải có 10 đến 15 khách lên sân khấu cùng lúc khác hẳn lễ ký kết chỉ có 4 đến 6 người. Ban nhạc 5 nhạc công cùng vũ đoàn 8 người sẽ cần sân khấu sâu hơn so với chương trình chỉ có MC và speaker.

Bước 2: Đo mặt bằng venue và chiều cao trần

Chiều cao trần ảnh hưởng trực tiếp đến chiều cao bục cộng với chiều cao backdrop, hệ truss và LED. Nếu trần thấp 4m mà bục 1m cộng truss 3m là đã chạm trần, không còn chỗ treo đèn moving. Đây là lý do bước khảo sát hiện trường rất quan trọng, đặc biệt với venue nhà hàng tiệc cưới có trần thấp.

Bước 3: Chọn vật liệu và phụ kiện

Sự kiện có ban nhạc, drum kit, vũ đoàn nhảy mạnh nên ưu tiên khung chân sắt và mặt ván dày. Sự kiện hội thảo, ký kết, phát biểu đơn giản dùng khung nhôm là đủ. Phụ kiện thảm phủ, skirting, bục tam cấp gần như là mặc định cho mọi cấu hình tiêu chuẩn.

Bước 4: Chốt thời gian dựng và tháo

Bục sân khấu trung bình mất 2 đến 4 giờ để dựng, tùy quy mô. Sân khấu lớn ngoài trời có thể cần nửa ngày đến một ngày. Đây là yếu tố ảnh hưởng tới giờ load-in và load-out tại venue, cần phối hợp với bộ phận quản lý hội trường để tránh xung đột với chương trình khác.

Nếu bạn cần tham khảo thêm gói thiết bị sân khấu trọn bộ, có thể xem qua trang cho thuê sân khấu để hình dung cấu hình tham khảo, hoặc xem các dự án đã triển khai để đối chiếu thực tế.

Lưu ý hiện trường và sai lầm thường gặp khi dùng bục sân khấu

Một số lỗi lặp đi lặp lại ở các chương trình mà người tổ chức có thể chủ động phòng ngừa từ giai đoạn lên kế hoạch.

• Chốt kích thước bục trước khi chốt mặt bằng venue. Đây là sai lầm phổ biến khi bị áp lực deadline. Hệ quả là bục đặt vào lớn quá so với hội trường, chắn lối đi cứu hỏa, hoặc nhỏ quá so với màn hình LED.
• Quên kiểm tra tải trọng sàn venue. Một số nhà hàng tiệc cưới có sàn gỗ giả, không chịu được tải lớn của khung sắt nặng. Cần hỏi venue trước khi quyết định vật liệu.
• Bỏ qua phần skirting và xử lý dây cáp. Phần dây loa, dây đèn, dây nguồn chạy dưới gầm bục cần được bó gọn và đi đường riêng. Nếu để lộ, vừa mất mỹ thuật vừa nguy hiểm cho khách đi lại.
• Không có bản vẽ phối cảnh trước khi dựng. Bản vẽ giúp ekip thi công và bộ phận quản lý chương trình thống nhất vị trí bục phát biểu, vị trí MC, đường đi của khách lên sân khấu, vị trí đèn theo dõi.
• Đặt bục quá sát tường hoặc quá xa khán giả. Bục quá sát tường làm phần ánh sáng phía sau bị tắt mất chiều sâu, bục quá xa thì khán giả không tương tác được với MC.
• Bỏ quên buổi tổng duyệt trên sân khấu. Tổng duyệt giúp phát hiện bục có cót két, có lệch, có rung khi vũ đoàn nhảy hay không. Phát hiện sớm còn kịp xử lý, phát hiện trong lúc chương trình diễn ra thì rất khó cứu.