Dẫn chương trình: vai trò, yêu cầu và cách chọn MC phù hợp

Dẫn chương trình là gì và công việc của MC

Dẫn chương trình là công việc của MC, người chịu trách nhiệm làm “sợi dây” kết nối toàn bộ chương trình. MC không chỉ đọc kịch bản trên sân khấu, mà còn là người điều phối nhịp điệu của chương trình, kiểm soát thời gian, giới thiệu các phân đoạn và tương tác với khán đài.

Công việc cụ thể của MC gồm bốn nhóm chính. Một là chuẩn bị trước sự kiện: đọc kịch bản, rehearsal, trao đổi với đạo diễn. Hai là dẫn chính trong chương trình: mở màn, giới thiệu đại biểu, dẫn tiết mục, dẫn giao lưu. Ba là xử lý tình huống phát sinh: tiết mục bị trễ, thiết bị sự cố, khán đài không hưởng ứng. Bốn là kết thúc: tổng kết, cảm ơn, chào khán đài.

Các loại dẫn chương trình

• MC hội nghị: dẫn hội nghị khách hàng, hội thảo chuyên môn, đại hội. Tông trang trọng, ngôn ngữ chuẩn.
• MC gala và tiệc: dẫn gala dinner, year end party, tiệc kỷ niệm. Tông ấm áp, linh hoạt, có yếu tố tương tác.
• MC văn nghệ: dẫn chương trình văn nghệ, concert, nhạc hội. Tông sôi động, có kết nối cảm xúc với tiết mục.
• MC lễ khai trương: dẫn lễ khai trương, khánh thành. Tông trang trọng, có nghi thức.
• MC team building và family day: dẫn hoạt động tập thể, trò chơi. Tông vui tươi, có khả năng kích hoạt đám đông.
• MC song ngữ: dẫn sự kiện có khách quốc tế. Cần trình độ ngoại ngữ chuẩn, thường là tiếng Anh.

Kỹ năng cần có của MC

1. Giọng nói rõ ràng, tròn âm: phát âm chuẩn, không ngọng, không sai dấu vùng miền khi cần.
2. Khả năng biểu cảm qua giọng: điều chỉnh tông giọng phù hợp với từng phân đoạn (trang nghiêm, ấm áp, sôi động).
3. Khả năng đọc kịch bản linh hoạt: không đọc chằm chằm từng chữ, có ngẫu hứng phù hợp không khí.
4. Khả năng ứng biến: xử lý sự cố, kéo dài thời gian chờ, lấp khoảng trống kỹ thuật mà không bị cứng.
5. Khả năng kích hoạt khán đài: biết khi nào khán đài cần năng lượng, biết cách mời tham gia trò chơi, biết lấy tiếng vỗ tay.
6. Ngoại hình chỉn chu: trang phục của người dẫn chương trình phù hợp loại sự kiện, makeup và tóc gọn gàng.
7. Khả năng phối hợp: làm việc ăn ý với đạo diễn, đội kỹ thuật, nghệ sĩ và lãnh đạo khách hàng.

Tiêu chí chọn người dẫn chương trình (MC) cho sự kiện

Khi casting MC cho một chương trình cụ thể, cần rà qua các tiêu chí dưới đây.

• Kinh nghiệm với loại sự kiện tương tự: MC hội nghị không nhất thiết phù hợp với gala, và ngược lại.
• Phong cách phù hợp concept: MC có style trang nghiêm cho sự kiện formal, có style vui tươi cho family day.
• Kỹ năng xử lý đám đông đúng quy mô: MC dẫn được 30 người không nhất thiết dẫn được 500 người.
• Khả năng ngoại ngữ (nếu cần): với sự kiện có khách quốc tế, MC song ngữ là bắt buộc.
• Kiến thức về ngành của khách: với hội nghị chuyên môn, MC hiểu thuật ngữ ngành sẽ dẫn tự nhiên hơn.
• Hình ảnh phù hợp thương hiệu: MC đại diện hình ảnh của doanh nghiệp trên sân khấu, cần hợp với phong cách công ty.
• Độ sẵn sàng brief và chuẩn bị: Người dẫn chương trình chuyên nghiệp sẽ sẵn sàng dành thời gian trao đổi và rehearsal trước sự kiện.

Quy trình casting và brief MC

Quy trình chọn và chuẩn bị MC cho sự kiện doanh nghiệp đi qua năm bước.

1. Xác định yêu cầu MC: loại sự kiện, quy mô, phong cách, có song ngữ không, ngân sách.
2. Nhận showreel và profile: đơn vị cung cấp MC gửi 2 đến 3 ứng viên phù hợp, kèm video mẫu.
3. Casting trực tiếp hoặc qua video: phỏng vấn nhanh, test đọc đoạn kịch bản mẫu, đánh giá phong cách.
4. Chốt MC và gửi kịch bản: ký hợp đồng, gửi kịch bản chi tiết ít nhất 5 đến 7 ngày trước sự kiện.
5. Rehearsal trước ngày diễn ra: 1 buổi brief đầy đủ, 1 buổi rehearsal tại địa điểm nếu có thể.

Nội dung buổi brief MC

• Giới thiệu về công ty, văn hóa doanh nghiệp, đặc điểm nhân viên và khách mời.
• Chủ đề và thông điệp chính của chương trình.
• Thứ tự các phân đoạn, timeline cụ thể.
• Danh sách đại biểu, chức vụ, cách xưng hô.
• Các “câu chuyện nhỏ” đặc trưng của công ty có thể nhắc để cá nhân hóa kịch bản.
• Phương án xử lý tình huống: tiết mục trễ, thiết bị sự cố, khán đài không hưởng ứng.

Dẫn văn nghệ và hội nghị tổng kết cuối năm

Hai loại sự kiện phổ biến nhất cuối năm là hội nghị tổng kết và chương trình văn nghệ. Mỗi loại có yêu cầu riêng với MC.

Dẫn hội nghị tổng kết cuối năm

Lời dẫn chương trình hội nghị tổng kết cuối năm cần tông trang trọng kết hợp tri ân. MC giới thiệu phần báo cáo thành tựu năm qua, phần phát biểu lãnh đạo, phần vinh danh cá nhân/phòng ban xuất sắc. Thường kết hợp với tiệc nhẹ hoặc gala sau hội nghị, MC cần có khả năng chuyển nhịp từ nghiêm trang sang ấm áp.

Dẫn chương trình văn nghệ

Lời dẫn chương trình văn nghệ tổng kết cuối năm cần tông linh hoạt, theo cảm xúc của từng tiết mục. MC dẫn mở màn, giới thiệu từng tiết mục, dẫn phần giao lưu văn nghệ với khán đài. Đặc thù là cần hiểu thể loại nhạc để có lời dẫn phù hợp cho ballad, nhạc sôi động, hoặc múa đương đại.

Với các sự kiện kết hợp (hội nghị buổi chiều + văn nghệ buổi tối), có thể dùng cùng một MC hoặc hai MC khác nhau. Phương án một MC tiết kiệm chi phí và giữ được tính liên tục. Phương án hai MC cho phép chọn MC chuyên sâu cho từng phần.

Sai lầm thường gặp khi chọn người dẫn chương trình

1. Ưu tiên giá thấp nhất: MC rẻ thường thiếu kinh nghiệm, dễ hỏng chương trình.
2. Không xem showreel trước khi chọn: chỉ dựa vào giới thiệu và profile tĩnh, không biết phong cách thực tế.
3. Chọn MC không phù hợp loại sự kiện: MC giỏi gala nhưng chưa từng dẫn hội nghị chuyên môn.
4. Không brief MC trước: MC đọc kịch bản lần đầu tại sự kiện, thiếu cảm xúc và vấp nhiều.
5. Không có MC dự phòng: MC bị ốm sát ngày không có phương án thay thế.
6. Bỏ qua buổi rehearsal: MC và đội kỹ thuật chưa phối hợp, dễ lệch nhịp khi chạy thật.
7. Yêu cầu MC viết kịch bản mà không cung cấp thông tin công ty: kịch bản chung chung, không cá nhân hóa.